शितलपाटी

तुलसी रोपेर मनाइयो हरिशयनी एकादशी आइतबार, साउन १०, २०८३ आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन शनिबार घरघरमा तुलसीको बिरुवा रोपिएको छ । प्रत्येक वर्ष आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन मठमा तुलसीको बिरुवा रोप्ने परम्परा छ । एक महिनाअघि ज्येष्ठ शुक्ल एकादशीका दिन घरघरको तुलसी मठमा राखिएको दलका बिरुवा यस मठमा सारिएको हो ।

आज हरिशयनी एकादशी : घर घरमा तुलसी रोपिदैँ शनिबार, साउन ९, २०८३ आज हरिशयनी एकादशी देशभर श्रद्धा र भक्तिपूर्वक मनाइँदै छ । हरेक वर्ष आषाढ शुक्ल एकादशीका दिन हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले भगवान् विष्णुको पूजा–आराधना गर्नुका साथै घर–घरमा तुलसीको बिरुवा रोपेर धार्मिक परम्परालाई निरन्तरता दिने गर्दछन् ।

आजदेखि चतुर्मास व्रत आरम्भ शनिबार, साउन ९, २०८३ हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले आजदेखि चार महिनासम्म चल्ने पवित्र चतुर्मास व्रत आरम्भ गर्दै छन् । आषाढ शुक्ल एकादशीदेखि कार्तिक शुक्ल एकादशीसम्म रहने यस अवधिलाई धार्मिक साधना, उपासना, संयम र आत्मशुद्धिको विशेष समयका रूपमा मानिन्छ । धार्मिक मान्यताअनुसार यस अवधिमा भगवान् विष्णु योगनिद्रामा रहने विश्वास छ । चतुर्मासभर भक्तजनले नियमित पूजा–आराधना, जप, ध्यान,...

आज पुष्पलाल स्मृति दिवस मनाइँदै बिहीबार, साउन ७, २०८३ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक महासचिव पुष्पलाल श्रेष्ठको स्मृति दिवस आज देश तथा विदेशमा विभिन्न कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइँदैछ । विभिन्न कम्युनिस्ट पार्टी र उनीहरूको भातृ संगठनले विभिन्न कार्यक्रमका साथ स्मृति दिवस मनाउन लागेका छन् ।

साउनको पहिलो सोमबार : शिव मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो मंगलबार, साउन ५, २०८३ साउन महिनाको पहिलो सोमबार हिन्दु धर्मावलम्बीले व्रत बसी भगवान् शिवको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरेका छन् । साउने सोमबारको अवसरमा पाल्पासहित देशभरका विभिन्न स्थानमा रहेका शिवालय मन्दिर तथा धामहरुमा भक्तजनको भिड लागेको हो । साउने सोमबारका अवसरमा बिहानदेखि नै मन्दिरमा भक्तजन पूजा एवं दर्शनका लागि लाइनमा बसेका थिए ।

आज सूर्यको विशेष पूजा गरिदैं मंगलबार, साउन ५, २०८३ आज रवि सप्तमीको अवसरमा देशभर श्रद्धालुहरूले सूर्यको विशेष पूजा–आराधना गर्दै सुख, शान्ति, आरोग्य र समृद्धिको कामना गर्दै छन् । धार्मिक विश्वासअनुसार सूर्यलाई सम्पूर्ण जीवजगतको जीवनदाता, ऊर्जा र प्रकाशको स्रोत मानिने भएकाले यस दिन विशेष रूपमा अघ्र्य अर्पण गरी उपासना गर्ने परम्परा रहेको छ ।

लोप हुँदै थारु समुदायको ‘सज्ना’ गीत सोमबार, साउन ४, २०८३ यहाँका स्थानीय थारु महिलाले विभिन्न समयमा गाउने सज्ना गीत प्रायःलोप हुँदै गएको छ । विशेष गरी खेती गर्ने समय र पतिसँग बिछोड हुँदा गाइने लोकगीत हो, सज्ना । सज्ना गीत विलुुप्त भएको वर्षौंपछि यहाँका थारु समुदायले पुनः सज्नाको संरक्षण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

मादल बजाउने सीप सिक्दै पाल्पाका महिला सोमबार, साउन ४, २०८३ जिल्लाका महिलाहरुले उत्साहका साथ मादल बजाउने सीप सिक्न थालेका छन् । विभिन्न स्थानीय तह र सांस्कृतिक संस्थाले सञ्चालन गरेका तालिममा महिलाहरूको उल्लेखनीय सहभागिता देखिएको छ । तालिममा सहभागी महिलाहरूले मादल बजाउने कला सिकेर सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोकदोहोरी तथा विभिन्न सामाजिक अवसरमा आफ्नो प्रतिभा प्रस्तुत गर्न थालेका छन् ।

लुतो फालेर मनाइयो साउने सङ्क्रान्ति शनिबार, साउन २, २०८३ परम्परागत चाडपर्वका रुपमा मनाउदै आएको साउने संक्रान्ति राँको बाल्दै लुतो फाल्ने परम्परागत संस्कृतिलाई अनुसरण गरी शुक्रबार मनाईएको छ । घरको छत, आँगनेमा राँकोबाल्दै संक्रान्ति मनाइएको हो । परम्परागत रुपमा राँको बाल्दै आफ्नो अर्को गाउँका मानिसहरुलाई गाली गर्दै मनाउने गरिन्छ ।

लोप हुँदै साउने संक्रान्तिमा लुतो फाल्ने संस्कृति शुक्रबार, साउन १, २०८३ नेपाली समाजमा एक समय व्यापक रूपमा प्रचलित रहेको ‘लुतो फाल्ने’ परम्परा पछिल्ला वर्षहरूमा विस्तारै लोप हुँदै गएको छ । विशेषगरी सहरीकरण, आधुनिक जीवनशैली, जनचेतनाको वृद्धि र नयाँ पुस्तामा परम्परागत संस्कृतिप्रतिको घट्दो रुचिका कारण यो चलन हराउँदै गएको हो ।

आज विश्व युवा दक्षता दिवस मनाइँदैं बुधबार, असार ३१, २०८३ आज विश्वभर विश्व युवा दक्षता दिवस विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ । हरेक वर्ष जुलाई १५ का अवसरमा मनाइने यस दिवसको उद्देश्य युवाहरूलाई रोजगारी, उद्यमशीलता र दिगो विकासका लागि आवश्यक सीप तथा दक्षताको महत्वबारे सचेत गराउनु हो । सन् २०१४ को डिसेम्बरमा संयुक्त राष्ट्रसंघको साधारण सभाले निर्णय गरेपछि संसारभरका युवाको...

आज भानु जयन्ती विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै सोमबार, असार २९, २०८३ नेपाली साहित्यका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २१३ औँ जन्मजयन्ती आज देश तथा विदेशका विभिन्न स्थानमा विविध कार्यक्रमको आयोजना गरी मनाइँदै छ । भानुभक्तको योगदानको स्मरण गर्दै हरेक वर्ष असार २९ गते भानु जयन्ती मनाउने गरिएको हो ।