पाल्पा, पाल्पासहित नेवार समुदायको बाहुल्य भएका देशका विभिन्न भागमा आज रोपाइँ जात्रा मनाइँदै छ । गाईजात्राको भोलिपल्ट मनाइने यो जात्रामा परम्परागत पहिरनमा सजिएर मौलिक बाजाको तालमाधान रोपे जस्तै गरी नृत्य गर्ने चलन छ । अघि अघि गोरु, हली र बाउसे अनि पछि पछि रोपाहारले धान रोपेझैँ अनिय गर्दै नाचिने यो नृत्यले रोपाइँको झल्को दिन्छ । रोपाँईंजात्रा असारको महिना धानको रोपाइ गरी सके पछी मनाइन्छ । जात्रामा रोपाईंमा धान रोपेझैं गरी नाच्ने गाउने गरिन्छ । 

रोपाइ जात्रा मनाउन खेतालाहरू जम्मा भएर बाजा गाजाका साथ असारे गीत गाउँदै र नाँच्दै रमाईलो गर्दछन् । यो जात्रा मल्लकालबाट चलेको संस्कृतिविद् बताउँछन् । विशेषगरी नेवारी समुदायको बाक्लो बसोबास रहेका पाल्पाका तानसेनलगायतका क्षेत्रमा रोपाइँ जात्रा उत्साह र उल्लासका साथ मनाउने गरिन्छ । रोपाइँ जात्रा नेवार समुदायको कृषि संस्कृतिसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व हो । खेतीपातीको काममा व्यस्त रहने किसानले रोपाइँ सकिएपछि केही समय मनोरञ्जन गर्दै सामूहिक रूपमा खुशीयाली साटासाट गर्ने परम्पराका रूपमा यो जात्रा मनाउँदै आएका छन् । खेतमा धान रोप्ने काम सम्पन्न भएको अवसरमा श्रम, मनोरञ्जन र सामुदायिक एकताको सन्देश दिने गरी जात्रा मनाउने गरिएको पाइन्छ । रोपाइँ जात्राका अवसरमा विभिन्न टोल तथा बस्तीबाट स्थानीय मौलिक भेषभूषामा सजिएका महिला तथा पुरुष सहभागी हुने गर्छन् ।

परम्परागत बाजागाजा बजाउँदै गीत गाउने, नाच्ने तथा विभिन्न सांस्कृतिक झाँकी प्रदर्शन गर्ने गरिन्छ । कतिपय स्थानमा धान रोपाइँको झल्को दिने गरी हिलो खेल्ने, खेतमा काम गर्दाको अभिनय गर्ने तथा व्यङ्यात्मक प्रस्तुति देखाउने चलनसमेत रहेको छ । रोपाइँ जात्रा केवल मनोरञ्जनको पर्व मात्र नभई नेवार समुदायको कृषि जीवन, सामाजिक सम्बन्ध र सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको पर्वका रूपमा लिइन्छ । वर्षभरि खेतीपातीमा व्यस्त हुने कृषक तथा समुदायका सदस्यलाई आपसमा भेटघाट गर्ने, दुःख–सुख साट्ने र सामूहिक रूपमा रमाइलो गर्ने अवसरका रूपमा समेत यस पर्वलाई लिने गरिन्छ । पुरानो समयमा रोपाइँ जात्रा विशेषगरी खेतबारीमै केन्द्रित हुने गरेको भए पनि पछिल्लो समय यसको स्वरूपमा केही परिवर्तन आएको छ । शहर तथा बजार क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नयाँ पुस्ताले समेत आफ्नो मौलिक संस्कृति र परम्परासँग जोडिन विभिन्न सांस्कृतिक गतिविधिमा सहभागिता जनाउन थालेका छन् ।

यसले पुस्तान्तरण हुँदै आएको रोपाइँ जात्राको परम्परालाई निरन्तरता दिन सहयोग पुगेको संस्कृतिविद्हरूको भनाइ छ । तानसेनमा नेवार समुदायको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक उपस्थिति रहेकाले यहाँका विभिन्न टोलमा मनाइने जात्रा तथा पर्वको आफ्नै विशेषता रहेको छ । रोपाइँ जात्रामा पनि स्थानीय समुदायले आफ्नो टोलको मौलिकता झल्किने गरी कार्यक्रम गर्ने गरेका छन् । बाजागाजासहितको सांस्कृतिक प्रस्तुति, परम्परागत पहिरन र सामूहिक सहभागिताले जात्राको रौनक थप्ने गरेको छ । रोपाइँ जात्राको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष कृषि र प्रकृतिप्रतिको सम्मान पनि हो । धान नेपाली समाजको प्रमुख खाद्यान्न तथा कृषि उत्पादन भएकाले धान रोपाइँसँग सम्बन्धित परम्पराले किसानको जीवनशैली, माटोसँगको सम्बन्धलाई प्रतिबिम्बित गर्छ ।