गुरूप्रति श्रद्धाभाव प्रकट गरी आज गुरु पूर्णिमा मनाइँदै छ । वैदिक धर्मग्रन्थ महाभारतकारचयिता वेद व्यासको जन्मजयन्तीका अवसरमा वैदिक कालदेखि नै मनाउने गरिएको व्यास जयन्तीलाई गुरु पूर्णिमाका रूपमा लिने गरिएको छ । आफूलाई शिक्षा प्रदान गर्ने गुरुको सम्मानमा शिष्यहरूले विभिन्न मिष्ठान्न भोजनका साथ श्रद्धाभाव प्रकट गर्ने परम्परा रही आएको र गुरुलाई आमा बुवा सरह मान्ने प्रचलन छ । संस्कृत शव्द गुरुको शाब्दिक अर्थ गुको अर्थ अन्धकार र रु को अर्थ प्रकाश भन्ने हुन्छ । गुरु शब्दको विग्रह गर्दा ‘गिरति अज्ञानं इतिः गुरु’ अर्थात् अज्ञानलाई हटाएर ज्ञान प्रदान गर्ने व्यक्ति नै गुरु हो । अज्ञानरुपी अन्धकारबाट ज्ञानतर्फ डोर्याउने गुरु र गुरुत्वको सम्मान र स्मरण गर्नु आफैमा राम्रो परम्परा हो ।

गुरुले केवल पाठ्यपुस्तकको ज्ञान मात्र होइन, जीवन जिउने कला, नैतिक मूल्य र सही मार्गको पनि शिक्षा दिन्छन् । त्यसैले गुरुको स्थान समाजमा सदैव उच्च मानिएको छ । वर्तमान समय प्रविधि र सूचनाको युग हो । ज्ञानका स्रोतहरू विस्तार भए पनि गुरुको भूमिका अझै अपरिहार्य छ । इन्टरनेटले जानकारी दिन सक्छ, तर सही–गलत छुट्याउने विवेक, चरित्र निर्माण र मानवीय मूल्य सिकाउने कार्य गुरुबाट नै सम्भव हुन्छ । यसर्थ, गुरु–शिष्य सम्बन्ध विश्वास, सम्मान र जिम्मेवारीमा आधारित हुनुपर्छ । गुरु पूर्णिमालाई केवल औपचारिक कार्यक्रम वा उपहार आदानप्रदानमा सीमित गर्नु उचित हुँदैन । यसको वास्तविक सन्देश गुरुको सम्मान गर्नु, सिकाइप्रति समर्पित हुनु र प्राप्त ज्ञानलाई समाजको हितमा प्रयोग गर्नु हो । विद्यार्थीले गुरुको मार्गदर्शनलाई आत्मसात् गर्दै अनुशासन, परिश्रम र इमानदारीलाई जीवनको आधार बनाउनुपर्छ । त्यसैगरी गुरुहरूले पनि बदलिँदो समयअनुसार गुणस्तरीय, सिर्जनात्मक र जीवनोपयोगी शिक्षा प्रदान गर्न निरन्तर प्रयास गर्न आवश्यक छ । गुरु पूर्णिमाले हामी सबैलाई ज्ञान, संस्कार र नैतिकताको महत्व सम्झाउँछ । गुरुजनप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै शिक्षाको उज्यालो समाजका प्रत्येक कुनासम्म फैलाउने प्रतिबद्धता नै यस पर्वको सच्चा सार हो । यस अवसरले गुरु र शिष्यबीचको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ बनाउँदै शिक्षित, सभ्य र समुन्नत समाज निर्माणतर्फ प्रेरित गरोस् ।