नेपालको राजनीतिक इतिहासमा दुई महान् व्यक्तित्व—बीपी कोइराला र पुष्पलाल श्रेष्ठ—राष्ट्र, लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय तथा जनहितप्रतिको आफ्नो समर्पणका कारण सधैं स्मरणीय छन् ।  विचारधारागत रूपमा फरक राजनीतिक धारमा रहे पनि दुवै नेताको साझा उद्देश्य नेपाली जनताको अधिकार, स्वतन्त्रता र समृद्ध नेपाल निर्माण थियो । आजको परिवर्तित राजनीतिक परिवेशमा उनीहरूका आदर्श र विचारलाई आत्मसात् गर्नु समयको आवश्यकता बनेको छ ।

हरेक वर्ष साउन ६ गते बीपी कोइरालालाई र साउन ७ गते पुष्पलाल श्रेष्ठलाई सम्झने गरिन्छ । यी दुई यस्ता व्यक्तित्व हुन्, जसले आफ्नो जीवनकालमा नेपालका दुई फरक राजनीतिक धारलाई नेतृत्व दिए । उनीहरूको निधनको लामो समयपछि पनि दुवै व्यक्तित्व नेपालको राजनीतिमा अत्यधिक चर्चामा छन् । उनीहरूका कृति पनि मान्छेले खोजीखोजी पढ्छन् । उनीहरूको मृत्युपछि पनि नेपाली राजनीति उनीहरूकै विचारबाट आजपर्यन्त अनुप्राणित एवम् ध्रुवीकृत छ । नेपाली कांग्रेसका संस्थापक बीपीलाई उनको पार्टीसहित प्रजातन्त्रप्रति आस्था राख्ने दल, समूह र व्यक्तिले आदर्श मान्छन् । अर्कोतर्फ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका संस्थापक पुष्पलाल नेपालको समग्र वाम आन्दोलनको आदर्श बनेका छन् । आज नेपालले राजनीतिक अस्थिरता, सुशासनको चुनौती, भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र युवाको विदेश पलायनजस्ता गम्भीर समस्याहरू सामना गरिरहेको छ । यस्तो अवस्थामा बीपीको लोकतान्त्रिक मूल्य र पुष्पलालको सामाजिक न्यायको दृष्टिकोण दुवै उत्तिकै सान्दर्भिक देखिन्छन् । लोकतन्त्रलाई संस्थागत गर्दै विकासलाई समावेशी, न्यायपूर्ण र जनमुखी बनाउनु नै उनीहरूप्रति साँचो सम्मान हुनेछ । दुई नेताले विचारमा भिन्नता भए पनि राष्ट्रिय हितलाई सर्वोपरि राख्नुपर्ने सन्देश दिएका थिए । आज राजनीतिक दलहरूबीच संवाद, सहकार्य, सहिष्णुता र उत्तरदायित्वको संस्कृतिलाई बलियो बनाउनु उनीहरूको शिक्षाबाट लिन सकिने महत्वपूर्ण पाठ हो । व्यक्तिपूजा होइन, नीति, सिद्धान्त र जनसेवाको भावनालाई प्राथमिकता दिन सके मात्र लोकतन्त्र बलियो बन्न सक्छ । विशेष गरी युवापुस्ताले बीपी र पुष्पलालका विचारलाई केवल स्मरण दिवसमा सीमित नराखी अध्ययन, बहस र व्यवहारमा उतार्न आवश्यक छ । इमानदार नेतृत्व, नैतिक राजनीति, सामाजिक उत्तरदायित्व र राष्ट्रप्रतिको समर्पणका मूल्यहरूलाई जीवनमा अपनाउन सके मात्र समृद्ध, न्यायपूर्ण र लोकतान्त्रिक नेपालको सपना साकार हुन सक्छ । अहिले बीपीको परिकल्पनाअनुसार न नेपाली कांग्रेस अघि बढ्न सकेको छ न पुष्पलालको सोचलाई नै मूर्तरुप दिन कम्युनिष्टहरु । बीपी कोइराला र पुष्पलाल श्रेष्ठ नेपाली राजनीतिक इतिहासका मात्र होइन, भविष्यका पनि प्रेरणाका स्रोत हुन् । उनीहरूका विचारलाई वर्तमान आवश्यकताअनुसार सिर्जनात्मक रूपमा आत्मसात् गर्दै लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय, सुशासन र राष्ट्रिय एकतालाई सुदृढ बनाउनु हामी सबैको साझा दायित्व हो । उनीहरूको आदर्शलाई व्यवहारमा उतार्नु नै उनीहरूप्रति सच्चा श्रद्धाञ्जलि हुनेछ ।