Shittalpati
विश्व द्वन्द्वको छायाँमा नेपालको अर्थतन्त्र र समाजमा बढ्दो असर

विश्वका विभिन्न भू–राजनीतिक क्षेत्रमा भइरहेका युद्ध र द्वन्द्वले आजको अन्तरनिर्भर विश्वमा व्यापक आर्थिक र सामाजिक प्रभाव पारिरहेका छन् । यस्ता द्वन्द्वको असर प्रत्यक्ष रूपमा युद्धरत देशमा देखिए पनि यसको तरङ्ग प्रभाव नेपालजस्ता विकासोन्मुख र आयात–निर्भर राष्ट्रहरूमा अझ गहिरो रूपमा महसुस हुन्छ ।

आर्थिक दृष्टिले युद्धले अन्तर्राष्ट्रिय आपूर्ति प्रणालीलाई अवरुद्ध बनाउँछ । कच्चा तेल, खाद्यान्न, मल तथा अन्य आवश्यक वस्तुहरूको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढ्न जान्छ । नेपाल जस्तो देश, जसले ठूलो मात्रामा पेट्रोलियम पदार्थ, खाद्यान्न र औद्योगिक कच्चा पदार्थ आयात गर्छ, त्यहाँ मुद्रास्फीति तीव्र हुने, विदेशी मुद्रा सञ्चिति दबाबमा पर्ने र व्यापार घाटा झन् बढ्ने जोखिम रहन्छ । यसले साना व्यवसायदेखि ठूला उद्योगसम्म उत्पादन लागत बढाएर समग्र अर्थतन्त्रलाई कमजोर बनाउँछ । युद्धले वैदेशिक रोजगारीमा पनि प्रतिकूल असर पार्छ। खाडी मुलुक वा अन्य द्वन्द्व प्रभावित क्षेत्रमा कार्यरत नेपाली कामदारहरूको रोजगारी अस्थिर बन्छ, जसले विप्रेषणमा गिरावट ल्याउन सक्छ । विप्रेषणमा निर्भर नेपाली अर्थतन्त्रका लागि यो ठूलो चुनौती हो । साथै, पर्यटन क्षेत्र पनि विश्वव्यापी असुरक्षाको कारण प्रभावित हुन्छ, जसले रोजगारी र आम्दानीमा थप नकारात्मक असर पार्छ । सामाजिक रूपमा, युद्धले विश्वभर असुरक्षा, मानसिक तनाव र अनिश्चितता बढाउँछ । शरणार्थी संकटले मानवतावादी समस्या गहिर्‍याउँछ भने यसको अप्रत्यक्ष प्रभाव नेपालजस्ता देशमा पनि देखिन्छ—जस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग घट्नु विकास परियोजनामा ढिलाइ हुनु र सामाजिक सेवामा दबाब बढ्नु । त्यसैले, युद्धको प्रभाव केवल सीमित भूभागमा मात्र सीमित हुँदैन । नेपालजस्ता राष्ट्रहरूका लागि दीर्घकालीन स्थायित्व, आर्थिक सन्तुलन र सामाजिक सुरक्षा कायम राख्न अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति, सहकार्य र विवेकपूर्ण कूटनीति अपरिहार्य बनेको छ ।

प्रकाशित मिति: शनिबार, चैत २१, २०८२
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Weather Update