नेपाल कृषिप्रधान देशका रूपमा चिनिए पनि कृषि उत्पादन अझै पनि अपेक्षाकृत सन्तोषजनक हुन सकेको छैन । ठूलो जनसंख्या कृषिमा निर्भर हुँदाहुँदै पनि खाद्यान्न आयात बढ्दै जानु चिन्ताको विषय बनेको छ । यसले कृषि क्षेत्रलाई आधुनिक र योजनाबद्ध ढंगले अघि बढाउन आवश्यक रणनीतिक सोचको खाँचो रहेको स्पष्ट देखाउँछ । सबैभन्दा पहिले कृषि क्षेत्रलाई परम्परागत शैलीबाट आधुनिक प्रविधिमा रूपान्तरण गर्नुपर्छ । अझै पनि धेरै किसान परम्परागत औजार र पुराना प्रविधिमा निर्भर छन् । आधुनिक कृषि उपकरण, उन्नत बीउ, वैज्ञानिक मल प्रयोग र सिंचाइ प्रणाली विस्तार गर्न सके उत्पादनमा उल्लेखनीय वृद्धि सम्भव हुन्छ । यसका लागि राज्यले किसानलाई प्रविधिमा पहुँच र तालिम उपलब्ध गराउनु आवश्यक छ ।

 कृषि उत्पादनलाई बजारसँग जोड्ने प्रभावकारी प्रणाली विकास गर्नुपर्छ । धेरै ठाउँमा किसानले उत्पादन त गर्छन्, तर उचित बजार र मूल्य नपाउँदा निराश हुन्छन् । त्यसैले भण्डारण, प्रशोधन र बजार व्यवस्थापनलाई सुदृढ बनाउनु जरुरी छ । सहकारी र कृषि समूहमार्फत किसानलाई संगठित गरेर उत्पादन र बजार दुवैलाई व्यवस्थित गर्न सकिन्छ । स्थानीय स्तरको सम्भावनाअनुसार विशेष उत्पादनमा केन्द्रित हुनुपर्छ । नेपालका विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रहरूमा फरक–फरक बाली र उत्पादनको सम्भावना छ । त्यसैले स्थानीय स्तरमा उपयुक्त बालीको पहिचान गरी व्यावसायिक उत्पादन बढाउनु आवश्यक छ । कृषि नेपालको अर्थतन्त्रको आधार हो । यसलाई सुदृढ बनाउन स्पष्ट योजना, आधुनिक प्रविधि र बजारमुखी दृष्टिकोण आवश्यक छ । यदि राज्य, निजी क्षेत्र र किसानबीच समन्वय गरेर दीर्घकालीन रणनीति लागू गर्न सकियो भने नेपाल कृषि उत्पादनमा आत्मनिर्भर मात्र होइन, निर्यातमुखी देश बन्ने सम्भावना पनि बलियो बन्न सक्छ । युवा जनशक्तिलाई कृषिमा आकर्षित गर्ने नीति आवश्यक छ । पछिल्ला वर्षहरूमा वैदेशिक रोजगारीको आकर्षणले गाउँका युवाहरू कृषि छाडेर विदेश गइरहेका छन् । यदि कृषि क्षेत्रमा लगानी, प्रविधि र नाफाको सम्भावना देखाउन सकियो भने युवा शक्ति पुनः कृषितर्फ फर्कन सक्छ । आधुनिक कृषि उद्यम, कृषि पर्यटन र मूल्य अभिवृद्धि गर्ने उद्योगमार्फत यसलाई सम्भव बनाउन सकिन्छ ।