पर्यटन नेपालको अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण आधार हो । प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाल, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाले सम्पन्न नेपाल विश्वभरका पर्यटकका लागि आकर्षक गन्तव्य बनेको छ । पर्यटन व्यवसायले देशमा विदेशी मुद्रा भित्र्याउने, रोजगारी सिर्जना गर्ने तथा स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने काम गर्छ । नेपालमा आउने विदेशी पर्यटकले होटल, रेष्टुरेन्ट, यातायात, हस्तकला, होमस्टे तथा अन्य सेवामा खर्च गर्ने भएकाले आर्थिक गतिविधि बढ्छ । यसबाट सरकारलाई कर राजस्व प्राप्त हुन्छ भने निजी क्षेत्रको लगानी पनि विस्तार हुन्छ । विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा सञ्चालित होमस्टे तथा सामुदायिक पर्यटनले स्थानीय बासिन्दाको आय वृद्धि गर्न

मद्दत पुर्‍याएको छ । कृषि, हस्तकला र साना उद्यमहरू समेत पर्यटनसँग जोडिएर लाभान्वित भएका छन् । पर्यटन क्षेत्रले प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा हजारौँ नागरिकलाई रोजगारी उपलब्ध गराएको छ । पर्यटन व्यवसायसँग होटल, ट्राभल एजेन्सी, ट्रेकिङ, पर्वतारोहण, यातायात तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू जोडिएका हुन्छन् । यसले युवा जनशक्तिलाई स्वदेशमै अवसर सिर्जना गरी वैदेशिक पलायन कम गर्न पनि सहयोग पुर्‍याउन सक्छ । तर पर्यटन क्षेत्र विभिन्न चुनौतीबाट पनि प्रभावित हुने गर्दछ । प्राकृतिक विपत्ति, राजनीतिक अस्थिरता, महामारी तथा कमजोर पूर्वाधारका कारण पर्यटक आगमन घट्न सक्छ । यसको प्रत्यक्ष असर होटल, व्यवसायी, मजदुर र स्थानीय अर्थतन्त्रमा पर्छ । कोभिड–१९ महामारीका बेला पर्यटन क्षेत्र लगभग ठप्प हुँदा नेपालको अर्थतन्त्रले ठूलो क्षति व्यहोरेको उदाहरण अझै ताजा छ । दीर्घकालीन रूपमा पर्यटनलाई अर्थतन्त्रको बलियो आधार बनाउन गुणस्तरीय पूर्वाधार, सुरक्षित यात्रा वातावरण, पर्यावरण संरक्षण तथा प्रभावकारी अन्तर्राष्ट्रिय प्रवद्र्धन आवश्यक छ । पर्यटनको लाभलाई ग्रामीण क्षेत्रसम्म विस्तार गर्न सकेमा समावेशी आर्थिक विकासमा समेत टेवा पुग्नेछ । यसर्थ, पर्यटन केवल भ्रमणको विषय मात्र नभई नेपालको आर्थिक समृद्धि, रोजगारी सिर्जना र विदेशी मुद्रा आर्जनको महत्वपूर्ण माध्यम हो । पर्यटन क्षेत्रको दिगो विकासले नेपालको अर्थतन्त्रलाई थप सबल, प्रतिस्पर्धी र आत्मनिर्भर बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनेछ ।